Boutonnière vinger

Wat is een Boutonniere vinger?
De diagnose ‘Boutonnière’ (in het Nederlands een ‘knoopsgatmisvorming’) verwijst naar een typische zigzag-dwangstand van de vinger die ontstaat na een strekpeesletsel. Elke vinger heeft meerdere strekpezen die samen een ingewikkeld netwerk vormen om de vinger te stabiliseren en in balans te houden bij het buigen en strekken van de vingergewrichten. Bij een letsel van de centrale strekpees in de vinger gaat het middelste vingergewricht in een gebogen stand staan, en het eindgewricht in een overstrekte stand. Hierdoor raakt de vinger en daarmee de hele hand functioneel beperkt. 


Diagnose

Oorzaak
1. Een Boutonnière kan ontstaan door een snijwond met een mes of glas waarbij de pees vlakbij het middelste vingergewricht beschadigd raakt (‘open Boutonnière’ = peesletsel met een wond).
2. De pees kan ook afscheuren bij de aanhechting aan het middelste vingerkootje door een harde stoot of door een ontwrichting van het middelste vingergewricht (‘gesloten Boutonnière’ = peesletsel zonder wond). Soms trekt de pees een stukje bot mee. Dat is dan te zien op een röntgenfoto.
3. Als laatste kan de pees ook beschadigd raken door een ziekte (bijvoorbeeld reuma) of een hevige en/of langdurige ontsteking van het middelste gewricht van de vinger. 

Het wordt ingewikkelder als de typische zigzag-stand van de vinger NIET veroorzaakt wordt door een strekpeesletsel, maar door een ander probleem. Dit heet een “Pseudo-Boutonniere”. Uw handchirurg kan onderscheid maken tussen de verschillende oorzaken van de zigzag-stand in uw vinger.

Klachten
In het begin is er vaak alleen pijn, zwelling en/of roodheid rondom het middelste vingergewricht. Soms kan het middelste vingergewricht al in de genoemde buigstand staan en minder goed strekken, maar dit is zeker niet altijd het geval. Een letsel van de strekpees kan helaas gemakkelijk gemist worden omdat ondanks het peesletsel de vinger in de acute fase vaak nog goed kan buigen en strekken.
Na enige tijd neemt de strekbeperking van het middelste gewrichtje toe en in een later stadium wordt het gewricht steeds stijver en gaat het eindkootje toenemend overstrekken en ook stijf worden. 

Diagnose
Afhankelijk van de oorzaak zal een röntgenfoto gemaakt moeten worden om te beoordelen of er een stukje bot met de pees is afgescheurd van het middelste vingerkootje. Uw handchirurg kan ook in de acute fase testen of er een verdenking is op een peesletsel en bij twijfel kan in sommige gevallen echografisch onderzoek de strekpees in beeld brengen.

Behandeling

het doel van de behandeling is dat u uw vinger weer optimaal functioneel kunt inzetten in uw gewenste activiteiten. De behandeling is vaak langdurig en hangt af van de ernst en oorzaak van het letsel. Als de behandeling zonder operatie uitgevoerd kan worden zal uw  handtherapeut de vinger in een gestrekte stand spalken met het eindkootje vrij. Na zes weken immobilisatie van de vinger zal langzaam de spalk weer afgebouwd worden en oefentherapie langzaam opbouwend ingezet worden om de vinger weer in beweging te krijgen. Afhankelijk van de vorderingen past de handtherapeut de oefeningen aan. 

Soms is een operatie nodig om de pees (of het bot) te herstellen of zelfs te reconstrueren. Een operatie is alleen zinvol als de vingergewrichten goed soepel zijn. Het kan zijn dat u langdurig door uw handtherapeut onder behandeling bent om eerst de gewrichten weer soepel te krijgen. In ernstige gevallen is ook hier een operatie voor nodig. Ook nu zal de nabehandeling langdurig zijn en begeleidt worden door uw handtherapeut.

Herstel na operatie
Na de operatie heeft u een drukverband om de hand waarbij de vinger met een gipsspalkje en/of een stalen pin in de vinger in gestrekte stand gehouden wordt om de pees te laten genezen. U krijgt een afspraak op de gipskamer waarbij de handchirurg en handtherapeut aanwezig zijn om de nabehandeling met u te bespreken en in gang te zetten.

Te verwachten resultaat 
Zowel behandeling met of zonder operatie zijn geen garantie dat de vinger weer optimaal zal bewegen. Ondanks zorgvuldige behandeling kunnen de vingergewrichten een bewegingsbeperking houden. Het doel is om uw hand weer goed functioneel inzetbaar te krijgen. Het te verwachten resultaat hangt sterk af van de stijfheid in uw vinger en de oorzaak van het peesletsel.

Complicaties
Bij elke handoperatie kunnen complicaties voorkomen zoals bloeduitstortingen, vertraagde wondgenezing, infectie en weefselversterf. De belangrijkste complicatie is een blijvende bewegingsbeperking in de vinger. Een niet veel voorkomende complicatie in de handchirurgie is dystrofie. De symptomen bestaan uit een combinatie van pijn, zwelling, verkleuring en stijfheid van de vingers die optreedt na de operatieve behandeling. De afwijking is moeilijk te behandelen maar dient vroegtijdig onderkent te worden om adequaat aangepakt te kunnen worden.

Voor vragen over Boutonnière in een vinger kunt u direkt contact met ons opnemen.