Gebroken hand- of duimbasis

Wat is een gebroken hand- of duimbasis?
De gewrichten van de basis van uw middenhandsbeentjes met uw pols noemen we de CMC-gewrichten. Als één of meerdere van deze gewrichten door een letsel gebroken en/of ontwricht zijn, spreken we van een gebroken handbasis of duimbasis. Dit komt vooral voor bij de duim maar kan ook aan de basis van de andere middenhandsbeentjes optreden. Het probleem van een niet goed genezen breuk of ontwrichting in deze gewrichten is niet zozeer stijfheid (zoals bij de vingergewrichten), maar pijn. Om deze reden is het van belang de gewrichten in zo anatomisch mogelijke stand te laten genezen.

Bennett- en Rolando-fracturen
Bij de duim zijn deze breuken bekend onder twee namen (Bennett en Rolando), afhankelijk van de ernst van het letsel. Het duimbasisgewricht is een zadelvormig gewricht op de overgang tussen het middenhandsbeentje en de pols. Het is het belangrijkste gewricht in het gebruik van de duim. Een breuk in dit gewricht kent twee beruchte problemen:
1) het gewricht is beschadigd, en 2) het gewricht staat niet meer op zijn plek. Spieren en pezen trekken de gebroken botdelen uit elkaar en vervolgens het gewricht van zijn plaats.
Door de vorm, beweeglijkheid en relatief grote belasting is het duimbasisgewricht weinig vergevingsgezind. Elke standsafwijking heeft een groot risico op blijvende pijn en/of vervroegde slijtage en vereist specialistische aandacht. Onvoldoende behandeling verhoogt de kans op met name een pijnlijk gewricht maar ook op instabiliteit en/of stijfheid.

Overig handbasisfracturen
Hetzelfde geldt voor breuken en ontwrichtingen in de andere handbasisgewrichten (De CMC luxatiefracturen m.n. van CMC-4 en CMC-5). Ook hier vereist het herstel van een goede positie van het gewricht en de breuken specialistische aandacht. Onvoldoende behandeling verhoogt de kans op een pijnlijke handbasis en aanvullende behandelingen (zoals het definitief vastzetten van het gewricht).

Diagnose

Oorzaak
Een direkte klap in de asrichting van de duim of hand. Meestal door een vuistslag of een val op de duim of hand (met voorwerp in de hand of b.v. bij fietsers, brommerrijders).

Diagnose
Een pijnlijk, gezwollen duimbasis met de duim enigszins verplaatst richting de handpalm of een gezwollen handbasis. het gewricht kan onstabiel zijn en de knijpkracht is verminderd. Goede rontgenfoto's zijn nodig om niet alleen de breuk maar ook de verplaatsing van het gewricht in beeld te brengen. Het kan zijn dat een aanvullende CT-scan nodig is.
Een Bennett-fractuur is een schuine breuk aan de binnenzijde van de duimbasis waardoor het middenhandsbeentje aan de andere zijde wordt weggetrokken. Bij een Rolando-fractuur is de basis van het middenhandsbeentje aan beide zijden gebroken waardoor het resterende middenhandsbeentje inzakt.

Behandeling

De behandeling hangt af van de grootte van het afgebroken botdeel en de mate van verplaatsing van het gewricht. Bij de meeste mensen is een operatie nodig om het gewricht en de breuk in de juiste stand te laten genezen. In enkele gevallen volstaat een behandeling zonder operatie waarbij het gewricht en de breuk in de juiste stand in het gips wordt gezet.

Operatie
Bij de operatie worden danwel pennen, schroeven of een plaat gebruikt om de breuk en het gewricht weer in de juiste positie te laten genezen. De operatie is een dagbehandeling waarna u met gips om uw hand weer naar huis gaat.

BENNETT#
Herstel na botbreuk
De breuk kan 4 tot 6 weken nodig hebben om stevig te genezen. In deze periode heeft de botbreuk rust nodig. In veel gevallen wordt daarna de handtherapeut ingeschakeld om u te begeleiden in het herstelproces en het oefenen van de hand.

Te verwachten resultaat
Elke behandeling na een botbreuk beoogt een optimaal herstel van uw handfunctie. In welke mate dit bereikt kan worden hangt erg af van de ernst en de plaats van de breuk. Langdurige zwelling en enigszins bewegingsbeperking is gebruikelijk maar mag de functionele inzetbaarheid van uw hand niet beperken. Het te verwachten resultaat in uw situatie zal uitgebreid met u besproken worden door de handchirurg.

Complicaties
Bij elke operatie kunnen complicaties optreden zoals een bloeding of een wondinfectie. In geval van botbreuken wordt vooral gelet op het ontstaan van een wondinfectie. Een rustige wondgenezing is belangrijk voor het herstel van de functie. Ondanks goede begeleiding door de handtherapeut kan het duimbasisgewricht langdurig of zelfs blijvend stijf blijven. Op de lange termijn is een pijnlijke slijtage de belangrijkste complicatie. Een andere complicatie is het te langzaam of zelfs onvoldoende vastgroeien van de breuk. U wordt onder controle gehouden door de handchirurg totdat we er zeker van zijn dat uw genezing optimaal verloopt en er geen problemen meer kunnen optreden.